Veelvoorkomende receptuur

Huidaandoeningen
Eczeem
Dermatomycosen
Psoriasis
Luierdermatitis
Impetigo

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Eczeem


Tabel 1: FTU-dosering

Hoofd en hals

Arm en hand

Been en voet

Romp (voorkant)

Rug en billen

Leeftijd

Aantal FTU

3-12 maanden

1

1

1

1-2 jaar

2

2

3

3-5 jaar

2

3

3

6-10 jaar

2

5

volwassene

4*

8**

7

7

Tabel 2: Gemiddelde hoeveelheid crème/zalf/pasta nodig voor een volwassene om een huidregio tweemaal per dag gedurende een week geheel in te smeren


Huidregio

Crème/gel (g)

Zalf (g)

Pasta (g)

hoofd en hals

16

18

25

romp één zijde

40

50

70

één arm

21

24

36

één hand

7

8

12

één been

40

46

62

één voet

14

16

24

NB: Deze hoeveelheden in de praktijk afronden op verpakkingseenheden.

Tabel 1: Basispreparaten bij verschillende huidcondities


Conditie van de huid

Vorm

Effect

Preparaten, bases

nat

zinkoxide in verschillende basispreparaten

indrogend

Zinkoxidesmeersel
Zinkoxide-kalkwaterzalf (ZOK-zalf)

water of oplossing in vochtige omslag

indrogend

water of fysiologische zoutoplossing

niet nat, niet droog

crème

neutraal

Cetomacrogolcrème
(Vaste) Lanettecrème

droog

vette crème

hydraterend

Vaselinecetomacrogolcrème
Vaselinelanettecrème

zalf

hydraterend

Koelzalf
Waterhoudende zalf

zeer droog

vette zalf

sterk hydraterend

Cetomacrogolzalf
Lanettezalf
Vaseline

natte behaarde hoofdhuid

oplossing of gel

indrogend

Mengsel van water, alcohol en propyleenglycol
Carbomeerwatergel

droge behaarde hoofdhuid

vette zalf

hydraterend

Basis voor cetomacrogolzalf met 25% Cetiol V®

crème

neutraal

Cetomacrogolcrème
Lanettecrème

smeersel

neutraal

Cetomacrogolsmeersel
Lanettesmeersel

mondslijmvlies

zalf

hechtend

Hypromellosezalf 20%

Tabel 1: Indeling dermatocorticosteroïden


Klasse 1

Klasse 2

Klasse 3

Klasse 4

hydrocortisonacetaat 1%

clobetason 0,05%
flumetason 0,02%
hydrocortisonbutyraat 0,1%
triamcinolonacetonide 0,1%

betamethasondipropionaat 0,05%
betamethasonvaleraat 0,1%
desoximetason 0,25%
diflucortolon 0,1%
fluticason (crème 0,05%, zalf 0,005%)
mometason 0,1%

betamethasondipropionaat 0,05% in propyleenglycol
clobetasol 0,05%

index

Dermatomycosen

Lokalisatie

Belangrijkste kenmerken

Diagnose

Therapie

romp, extremiteiten, hals

afwijkende pigmentering, grillige vorm, fijne schilfering

pityriasis versicolor

- 1e keus: seleniumsulfide shampoo 2,5% voor 1 nacht of 1 dd 10 minuten 7 dagen
- 2e keus: lokaal imidazolpreparaat 1dd 2 weken
- bij frequente recidieven: eventueel oraal itraconazol 1dd 200 mg 1 week

huidplooien

felrood, nattend, scherp begrensd, randschilfering, satellietvorming

intertrigo door Candida

- 1e keus: lokaal imidazolpreparaat 2 dd
- 2e keus: lokaal terbinafine 1-2 dd
- bij heftige ontstekings-
verschijnselen of jeuk: eventueel combinatie van imidazolpreparaat en hydrocortisonacetaat
- stoppen bij volledige klinische genezing of na 4 weken

voeten (interdigitaal)

maceratie, kloofjes

zwemmers-
eczeem

voeten (voetzool en -rand)

roodheid, schilfering, soms blaasjes of pustels

voetschimmel

handen (vooral handrug)

roodheid, schilfering, soms vesikels

handschimmel

gelaat, hals, romp, extremiteiten

scherp begrensde roodheid, zich centrifugaal uitbreidend, schilfering, randactiviteit, centrale genezing

ringworm

voeten (voetzool en -rand)

verdikte hoornlaag, kloofjes, fijne schilfering

voetschimmel met mocassinpatroon

terbinafine oraal 1 dd 250 mg 2 weken

nagels

wit-gele verkleuring, subunguale hyperkeratose

onychomycose

orale therapie indien patiënt hiervoor kiest:
- vingernagels: 3 maanden itraconazol 1dd 200 mg
- teennagels: 3 maanden terbinafine 1dd 250 mg
Bij onvolledige genezing na 3 maanden: 9 maanden afwachten, indien dan nog onvolledige genezing herhaling orale therapie

gelaat, hals, extremiteiten

roodheid, zwelling, pustels, haaruitval, contact met (huis)dieren

animale mycose

griseofulvine 1 dd 500 mg 1 maand; kinderen 1 dd 10 mg per kg lichaamsgewicht 1 maand; ontraad mannen om tijdens de behandeling en tot 6 maanden erna kinderen te verwekken en vrouwen om tijdens de behandeling zwanger te worden
griseofulvine is op artsenverklaring verkrijgbaar in de vorm van tabletten van 125 mg

behaarde hoofd

wisselend beeld: van grijswitte schilfering tot abcederende infiltraten met korsten; altijd loszittende of afgebroken haren

tinea capitis

baardstreek

rode schilferende plekken, losse haarstompjes, pustels, soms abcederende infiltraten

mycotische sycosis barbae

Miconazol 20 mg/g (2%), 1-2dd, De behandeling niet onderbreken tot de huidafwijking geheel is verdwenen (meestal na 2–6 weken). Bij dermotomycose
Terbinafine crème 10 mg/g
index

Psoriasis

Medicamenteuze behandeling  naar de tekst van de NHG-Standaard

  • bij voorkeur een zalf; op de met kleding bedekte huid een crème; op de behaarde hoofdhuid een emulsie of lotion;
  • bij jeuk: vaselinecetomacrogolcrème naast eventuele andere antipsoriatische behandeling.

Behandel de lokale vorm van psoriasis pustulosa als psoriasis en plaque.
Volg bij volwassenen met erupties in het gelaat of in lichaamsplooien het schema voor kinderen.

Medicamenteuze behandeling bij volwassenen met psoriasis en plaque


Stap 0 (bij ernstige schilfering)  

salicylzuur 10% in vaselinelanettecrème of (behaarde hoofdhuid)
lanettesmeersel FNA, 1 dd 1-2 weken.

Stap 1  

- klasse-3-corticosteroïd 1 dd 4 weken, maximaal 100 gram per week, of:
- calcipotriol 2 dd 8 weken, maximaal 100 gram per week

Stap 2  

bij onvoldoende effect van het gekozen eerstekeuzemiddel  -> het andere eerstekeuzemiddel

Stap 3  

bij onvoldoende effect van eerstekeuzemiddelen  -> combinatietherapie:'s ochtends calcipotriol, 's avonds klasse-3-corticosteroïd, 4 weken

Stap 4  

bij onvoldoende effect van de combinatietherapie -> klasse-4-corticosteroïd 1 dd 4 weken maximaal 50 gram per week

Stap 5  

bij onvoldoende effect van een klasse-4-corticosteroïd -> overweeg ditranol

index

Luierdermatitis

Medicamenteuze therapie

Zie voor de onderbouwing van de medicamenteuze mogelijkheden noot 6 (6).

  • Na reinigen met water en drogen van de billen heeft ter voorkoming van wrijving en bescherming van de huid het aanbrengen van een vette crème of een zalf (bijvoorbeeld zinkoxidevaselinecrème 10% FNA of zinkoxidesmeersel (zinkolie) FNA) waarschijnlijk een gunstig (preventief) effect. De zinkoxidevaselinecrème of zinkolie kan met arachidisolie worden verwijderd.
  • Bij luieruitslag en het vermoeden van een secundaire candida-infectie wordt behandeling met miconazolcrème (2%) 2 dd gedurende 1 tot 2 weken aanbevolen. Bij hevige klachten en jeuk kan hydrocortisoncrème (1%) aan de behandeling met miconazolcrème worden toegevoegd (2 dd dun aanbrengen gedurende een week). Hiervoor kan het beschikbare combinatiepreparaat met miconazol 2% en hydrocortison 1% crème (2 dd dun aanbrengen gedurende een week) worden voorgeschreven.

index

Impetigo en veelvoorkomende oppervlakkige huidinfecties

Aandoening Efflorescenties

Voorkeurslokalisaties differentiaal diagnostiek

Behandeling

Impetigo vulgaris (crustosa) vesikels en pustels, snel vorming van exsudatieve honinggele korsten op erythemateuze bodem

gelaat, rond neus en mond herpes simplex labialis

1: desinfectans, zinkolie
2: fusidinezuur crème 3 dd
3: mupirocine crème 2 dd
4: flucloxacilline 3 dd 500 mg; 7 dgn (2-12 jr 3 dd 250 mg, < 2 jr cloxacilline stroop 50 mg/kg LG in 4 doses)

Impetigo bullosa vesikels en blaren, na doorbraak erosies

luiergebied en rond navel staphylococcal scalded skin syndrome

als impetigo vulgaris

Impetiginisatie (purulent) exsudaat op tevoren droge dermatose of eczeem, gelige korsten en pustels

eczema herpeticum

1: intensiveren eczeem therapie
2: fusidinezuur crème 2 dd  3: flucloxacilline (zie boven)

Oppervlakkige folliculitis folliculaire pustels met rode rand, later eventueel korstvorming

behaarde hoofd, gelaat, romp, extremiteiten en billen, overal waar haren zitten
acne vulgaris, pseudofolliculitis barbae, dermatitis perioralis, pityrosporon folliculitis

wassen met desinfectans

Erythrasma scherp begrensde roodbruine uitslag, soms schilfering

liezen, oksels, soms tussen tenen of submammair dermatomycosen

miconazol crème 2 dd

index